ورود ثبت نام

ورود به حساب کاربری

نام کاربری *
رمز ورود *
مرا بخاطر داشته باش

ایجاد حساب کاربری

گزینه های * دار الزامی می باشند.
نام *
نام کاربری *
رمز ورود *
تائیدیه رمز ورود *
نشانی پست الکترونیک *
تائیدیه نشانی پست الکترونیک *

تاریخچه طراحی مبلمان از دیدگاه سبک‌شناختی (قسمت اول)

22 تیر 1396
Author :  

مبلمان از آن رو که بازتابی از فرهنگ و هنر یک سرزمین و نمادی از شأن و منزلت اجتماعی افراد به شمار می‌رود، در گذر تاریخ، نمایانگر طیف متنوعی از سبک‌های طراحی بوده است. هرچند که توسعه‌ی صنعتی جوامع و پیدایش نهادهای مدنی نوین، تحولی عمده در سبک‌های طراحی و تولید مبلمان ایجاد کرده است،

اما هنوز هم گرایش به سبک‌های پیشین که ریشه در اصالت فرهنگی و تاریخی جوامع دارند، مورد توجه بسیاری از طراحان و کاربران مبلمان است. این نوشتار می‌کوشد تا به طور فشرده‌ به طبقه‌بندی رویکردهای سبک‌شناختی طراحی مبلمان در سیر تحولِ تاریخی آن بپردازد و خاستگاه و ویژگی‌های کلیدی هر یک را مورد مطالعه قرار دهد.

مقدمه:
هرچند نخستین مفهومی که از واژه‌ی مبلمان به ذهن خطور می‌کند، کارکرد نشیمن است، اما بدیهی است که این واژه، امروز گستره‌ای بس فراگیر را در بر گرفته است؛ تا جایی که بسیاری از صاحبنظران، عناصر معماری داخلی ساختمان، همچون درب، پنجره، پارکت و … و نیز عناصر تزیینی همچون لوازم روشنایی را نیز جزئی از گستره‌ی وسیع مبلمان به شمار می‌آورند. این واژه، در گستره‌ی فضاهای شهری نیز دامنه‌ای بسیار وسیع داشته تا جایی که از مجموعه‌ی تجهیزات و اثاثه‌ی منصوب در فضاهای عمومی شهری، با عنوان مبلمان شهری یاد می‌شود.
گرچه امروز واژه‌ی مبلمان مفهوم و کارکردی بسیار فراتر از واژه‌ی مبل یافته است، با این وجود، هنوز هم صندلی، به عنوان شاخص‌ترین عنصر مبلمان، از جایگاه و اهمیتی ویژه برخوردار است. از این رو، اغلب طراحان صاحب‌نام ، همواره می‌کوشند تا با طراحی یک نمونه صندلی خلاقانه که تفاوتی چشمگیر با نمونه‌های پیشین خود داشته باشد، نام خویش را در محافل طراحی و صنعتی زبانزد کنند.
در حقیقت، اغلب سبک‌های طراحی مبلمان، بارزترین نمود و تأثیر خود را در طراحی صندلی به نمایش گذاشته‌اند.
همچنین، گفتنی است که از گذشته تاکنون همواره مبلمان را مترادف با صنعت چوب بر‌شمرده‌اند و متولیان این صنعت نیز در کشور ما، غالباً دست‌اندرکاران صنایع چوبی بوده‌اند؛ اما امروز به یمن بهره‌گیری از مواد و فناوری‌های نوین صنعتی، تولید مبلمان دیگر به صنعت چوب محدود نمی‌شود و طیفی وسیع از صنایع دیگر را نیز به خدمت می‌گیرد. برای نمونه، امروز مواد پلاستیکی جدید که با ویژگی‌های دوستدار محیط زیست اختراع شده‌اند، جایگاه ویژه‌ای در صنعت مبلمان جهان یافته‌اند. ضمن اینکه گرایش بسیاری از جوامع توسعه‌یافته به سمت حفاظت بیشتر از منابع طبیعی، طراحان و تولیدکنندگان مبلمان را در اندیشه‌ی ارائه‌ی راهکارهای صنعتی نوین قرار داده است.

امروز، طبقه‌بندی گونه‌های مبلمان، از ضرورتی ویژه برخوردار است. طبقه‌بندی مبلمان از دیدگاه‌های گوناگون، افق‌های نوینی را پیش روی طراحان و تولیدکنندگان نهاده و آنها را به چالشی نظام‌مند و دوراندیشانه برای تعریف و ابداع محصولاتی نوین فرا می‌خواند. امروز، رویکرد موفق بسیاری از طراحان مشهور جهانی، طراحی سیستمی هماهنگ و همسان از مبلمان است که در آن مجموعه‌ای از محصولات با کاربری‌های مختلف، برای محیط زندگی و فعالیت انسان تعریف می‌شوند.
این نگرش هوشمندانه، مبلمان را نه به عنوان محصولاتی منفرد و مجزا، که به عنوان مجموعه یا سیستمی از محصولات مرتبط و یکپارچه تعریف کرده و به ارائه‌ی راهکارهایی کارآمد، علمی و اقتصادی می‌پردازد که تأثیرات ویژه‌ی آن را می‌توان در ارتقای کیفیت زندگی و همچنین بهره‌وری محیط کاربری به روشنی مشاهده نمود. امروز، مبلمان بیش از هر زمانی از کارکردهای تجملی و تشریفاتی فاصله گرفته و نقش مؤثری را در بهبود، تسهیل و تسریع فعالیت‌های انسانی به عهده گرفته است.
گفتنی است که مبلمان را می‌توان از دیدگاه‌های گوناگونی همچون کاربری، محیطِ کاربری، فرایند تولید و سبکِ طراحی مورد طبقه‌بندی قرار داد. از دیدگاه سبک‌شناختی و در یک نگاه کلی، می‌توان سیر تحول تاریخی مبلمان را به سه‌ دسته‌ی اصلی به شرح زیر طبقه‌بندی نمود:
۱- مبلمان سبک کلاسیک:
آنچه که امروز از مبلمان سبک کلاسیک می‌شناسیم، عموماً ریشه در مبلمان یونان و روم باستان دارد. رومیان باستان، نخستین مردمانی بودند که طراحی و تولید مبلمان را به شکلی تخصصی و در عرصه‌ی عمومی اجتماع گسترش دادند و افزون بر شاخص‌های زیبایی‌شناختی و سبک، به تولید مبلمان کارا و بهره‌ورانه پرداختند. بعدها، ایتالیایی‌ها و دیگر اروپاییان، بر پایه‌ی دستاوردهای بی‌‌مانند رومیان، سبک‌های طراحی مبلمان را توسعه بخشیدند و شاهکارهایی در این عرصه به نمایش گذاشتند. امروزه، مبلمان کلاسیک همچنان با اقبال بسیاری از طبقات اجتماعی روبروست. سبک‌های کلاسیک مبلمان، عموماً از نام پادشاهان و حکمرانان عصر خود و در پاره‌ای موارد از نام طراحان و سازندگان مبلمان برداشت شده است.
زمان ساخت نخستین مبل‌های اولیه را، به علت عدم دستیابی به نام سازندگانشان به طور دقیق نمی‌توان مشخص کرد. در واقع، بعد از سده‌ی پانزدهم بود که نخستین مبل‌هایی که شناسایی شده‌اند، نام سازندگان و صنعتگران خود را به همراه داشته‌اند. اوج شکوه و کمال مبلمان سبک کلاسیک را می‌توان در مبلمان سده‌ی هیجدهم مشاهده کرد. در سده‌ی هیجدهم، مبلمان حجیم و پرآرایه، بازتابی شکوهمند از معماری اماکن مذهبی آن دوران بود؛ قطعات قطور و خشک و خشن به مدد کنده‌کاری‌های وسیع، همراه با نصب قطعات فلزی گران‌قیمت، سنگ‌ها و چوب‌های کمیاب تزیین می‌شدند و این ویژه‌ی دورانی است که هنوز مهارت‌های فنی و فناوری ماشینی نتوانسته بود توان سازندگان را افزایش دهد.
از سده‌ی هیجدهم به بعد مبلمان کلاسیک گسترش پیدا کرد و ارزش خود را در دهه‌های بعدی نیز حفظ نمود و حتا امروزه، بعد از چندین قرن، هنوز از این سبک‌ها استفاده می‌شود. به منظور هماهنگی با معماری تحول‌یافته، مبلمان نیز به‌ تدریج، نه تنها از طریق فرم و سبک، بلکه از نظر نوع مواد و چوب نیز تغییر یافت. چوب‌های مختلفی نظیر بلوط، سرو، آبنوس، شاه‌بلوط و … به تدریج جایگزین چوب گردو و ماهاگونی شدند. پیدایش انقلاب صنعتی و فناوری‌های نوین ساخت نیز تأثیری مثبت و سازنده بر فرایند تولید مبلمان سبک کلاسیک نهاد.
پس از اختراع ماشین‌های تراش و با افزایش بازده کاری، فرآیند‌هایی همانند خم کردن چوب، ورقه‌ورقه کردن و مونتاژ مکانیکی قطعات، به سازندگان این مدد را رساند که بتوانند زیباترین و مقاوم‌ترین مبلمان را در کوتاه‌ترین زمان ممکن، با تناسبات بدیع و بر مبنای ابعادی استاندارد بیافرینند و همچنین تحول در دانش شیمی و فرآورده‌های شیمیایی صنعتی، در قیاس با گذشته انواعی از مواد جلا‌دهنده‌ی نوین را در اختیار سازندگان قرار داد تا بتوانند به مبلمان کلاسیک، نمای دلپذیرتری بدهند.
در نگاهی تاریخی، سبک‌های کلاسیک مبلمان را می‌توان به اجمال به شرح جدول ۱ برشمرد:

عنوان سبک

محل پیدایش

تاریخ پیدایش

سبک رومانسک

ایتالیا

۱۲۵۰-۱۰۰۰ م .

سبک گوتیک

فرانسه

۱۵۰۰ - ۱۲۰۰ م .

سبک رنسانس (دوران نوزایی)

ایتالیا

۱۵۲۵-۱۴۲۰ م .

سبک منریسم

ایتالیا

۱۶۰۰ - ۱۵۲۰ م .

سبک باروک ایتالیا ۱

ایتالیا

۱۷۷۰-۱۶۰۰ م .

سبک باروک فرانسه ۲ (دوران لویی چهاردهم)

فرانسه

۱۷۱۵ - ۱۶۴۳ م .

۳ سبک ژاکوبی

انگلستان

۱۶۸۸ - ۱۶۰۳ م .

سبک کویین آن ۴

انگلستان

۱۷۱۴ - ۱۷۰۲ م .

سبک جورجین اولیه ۵

انگلستان

۱۸۳۰-۱۷۱۴ م .

سبک چیپِندل ۶

انگلستان

۱۸۱۱-۱۷۶۰ م .

سبک رابرت آدام ۷

انگلستان

۱۷۹۲ - ۱۷۲۸ م .

سبک جورج هِپل وایت ۸

انگلستان

۱۷۸۶ - ۱۷۲۷ م .

سبک توماس شراتون ۹

انگلستان

۱۸۰۶ - ۱۷۵۱ م .

سبک لویی پانزدهم ۱۰

فرانسه

۱۷۷۴ - ۱۷۱۰ م .

سبک لویی شانزدهم ۱۱

فرانسه

۱۷۹۱ - ۱۷۷۴ م .

سبک دانکن فایف ۱۲

انگلستان

۱۸۷۴ - ۱۷۶۸ م .

سبک امپراطوری فرانسه ۱۳

فرانسه

۱۸۳۰ - ۱۸۰۴ م .

سبک ریجنسی ۱۴

انگلستان

۱۸۲۰ - ۱۸۱۱ م .

سبک ویکتورین ۱۵

انگلستان

۱۹۰۱ - ۱۸۳۷ م .

جدول ۱: سیر تاریخی سبک‌های کلاسیک مبلمان و محل و تاریخ پیدایش هر یک

بنابراین، نگاهی اجمالی بر تاریخ طراحی مبلمان کلاسیک گویای آن است که این سبک‌ها غالباً از سه کشور اروپایی ایتالیا، فرانسه و بریتانیا ریشه گرفته‌اند و سپس در گذر زمان به دیگر نقاط اروپا و امریکا گسترش یافته‌اند. از آنجا که ایرانیان نیز از پیشینه‌ای غنی در طراحی و ساخت مبلمان کلاسیک برخوردار بوده‌اند و با توجه به عنایت ویژه‌ی حکمرانان ایرانی به ساخت مبلمانی چشمگیر و باشکوه، شایسته‌ است پژوهشگران و طراحان ایرانی با پژوهشی جامع در عناصر فرهنگی و هنری بومی و عناصر شاخص مبلمان ایرانی، اقدام به طراحی مبلمانی که نمایانگر پیشینه‌ی فرهنگی و تمدنی ایران‌زمین باشد، بنمایند و از تقلید صرف از سبک‌های مبلمان اروپایی پرهیز کنند.
امروزه، مبلمان کلاسیک ایرانی، بیش از آنکه نمادی از گنجینه‌ی غنی عناصر فرهنگ ایرانی باشد، نسخه‌برداری بی‌کم و کاست از مبلمان کلاسیک بیگانه محسوب می‌شود و از این رو، مبلمان کلاسیک ایرانی نمی‌تواند واجد قابلیت‌های چشمگیر برای صدور به بازارهای جهانی باشد.
انجام پژوهشی گسترده در عناصر زیبایی‌شناختی مبلمان ایرانی، با توجه به پیشینه‌ی غنی هنرهای دستی در ایران‌زمین و ارائه‌ی نوآوری‌های بدیع در این زمینه، به یقین می‌تواند قابلیت‌ حضور مبلمان ایرانی را در عرصه‌ی بازارهای جهانی توسعه دهد و از این رهگذر، ضمن نمایش خلاقیت و نبوغ تاریخی ایرانیان در هنر و صنعتگری، منبع درآمدی قابل‌توجهی را برای کشورمان به ارمغان آورد.

Comment

  • Ernie Ernie پنج شنبه, 22 تیر 1396

    I really like your blog.. very nice colors & theme.

    Did you create this website yourself or did you hire someone to do it
    for you? Plz answer back as I'm looking to construct my own blog and would like to know where u got this
    from. thank you

  • Charley Charley پنج شنبه, 22 تیر 1396

    When I initially commented I clicked the "Notify me when new comments are added" checkbox and now each
    time a comment is added I get several e-mails with the same comment.

    Is there any way you can remove me from that service?
    Thanks!

  • Tyree Tyree پنج شنبه, 22 تیر 1396

    Wow, this post is fastidious, my sister is analyzing such things, so I am going to tell her.

  • Lashawn Lashawn پنج شنبه, 22 تیر 1396

    Hi there, its fastidious paragraph concerning media print, we all
    understand media is a great source of data.

  • Williams Williams پنج شنبه, 22 تیر 1396

    I really like reading an article that will make men and women think.
    Also, thank you for allowing me to comment!

  • Shalanda Shalanda پنج شنبه, 22 تیر 1396

    I'm not certain the place you're getting your information, however good topic.
    I needs to spend some time studying much more or understanding
    more. Thanks for wonderful information I was looking for this information for my mission.

  • Harry Harry پنج شنبه, 22 تیر 1396

    Thanks a lot for sharing this with all of us you actually
    recognise what you're talking approximately! Bookmarked.
    Please additionally visit my web site =). We can have a link change agreement between us

  • Bianca Bianca پنج شنبه, 22 تیر 1396

    great submit, very informative. I'm wondering why the opposite experts of this sector do
    not notice this. You should continue your writing.
    I am confident, you've a great readers' base already!

  • Marla Marla پنج شنبه, 22 تیر 1396

    Hi there, I do think your web site may be having browser compatibility problems.
    When I look at your website in Safari, it looks fine however when opening in I.E.,
    it's got some overlapping issues. I simply wanted to provide you with a
    quick heads up! Other than that, fantastic site!

Leave your comment

پرکردن فیلدهای ستاره دار الزامی است.

عضویت در خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه و اطلاع از محصولات جدید آقای مبل ایران اطلاعات خود را وارد نمایید.

  • اصفهان، خیابان آتشگاه، جنب کوه آتشگاه
  • 031-33637620
  • 0912-045-3800
  • این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

آمار بازدیدکنندگان

172715
امروزامروز30
دیروزدیروز3588
این هفتهاین هفته2944
این ماهاین ماه45642
مجموعمجموع172715

منتخب تصاویر

تماس سریع با آقای مبل ایران

  پیام ارسال نشد!   پیام شما با موفقیت ارسال شد.
بالا
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. Cookie policy. I accept cookies from this site. Agree