ورود ثبت نام

ورود به حساب کاربری

نام کاربری *
رمز ورود *
مرا بخاطر داشته باش

ایجاد حساب کاربری

گزینه های * دار الزامی می باشند.
نام *
نام کاربری *
رمز ورود *
تائیدیه رمز ورود *
نشانی پست الکترونیک *
تائیدیه نشانی پست الکترونیک *

تاریخچه طراحی مبلمان از دیدگاه سبک‌شناختی (قسمت سوم)

22 تیر 1396
Author :  

۳- مبلمان سبک پست‌مدرن:پسانوگرایی یا پست‌مدرنیسم، به سیر تحولات گسترده‌ای در نگرش فلسفی، معماری، هنر، ادبیات و فرهنگ اشاره دارد. که از بطن نوگرایی (مدرنیسم) و در واقع، در واکنش به آن و یا به عنوان جانشینی برای آن پدید آمده است. از دهه‌ی شصت میلادی، موضوع پست‌مدرن،

نخست در معماری به صورت یک سبک مهم مطرح شد و انتقادات زیربنایی به اندیشه‌ی منطق‌گرا و تکنومدار معماری مدرن وارد کرد. آغازگر این جنبش، معمار مشهور آمریکایی رابرت ونچوری بود که با شعار «کمتر خسته‌کننده است»، کوشید تا مبانی معماری مدرن را – که از سوی نامدارانی همچون لودویگ میس وان د روهه و با شعار «کمتر بیشتر است» شکل گرفته بود – به چالشی بنیادین کشاند و مبانی فکری نوینی را بنیاد نهد.

در پی آن، چارلز مور ، با طرح شعار «بیشتر بیشتر است»، اصول فلسفی و جهان‌بینی معماری و هنر مدرن را زیر سؤال برد و با رد بینش تکنومدار، خواهان توجه به ویژگی‌های انسانی و یک طراحی انسان‌مدار گردید. از نگاه طراحان پست‌مدرن، طراحی تنها تکنیک و فناوری نیست، بلکه مجموعه‌ای از مسایل بسیار پیچیده و گاه متضاد است که نمی‌توان آنها را نادیده گرفت یا حذف کرد. از این رو، پست‌مدرن در طراحی، می‌کوشد تا به جای کسرگرایی و حذف صورت مسأله، جمع‌گرایی و کثرت‌گرایی را مورد توجه قرار داده و راه‌حلی مناسب برای مجموعه‌ای از مسایل درهم تنیده پیدا کند.
از نگاه طراحان پست‌مدرن، مبلمان مانند یک ماشین نیست که تنها شامل مجموعه‌ای از مسایل فناورانه و مکانیکی باشد. طراحی پست‌مدرن، معتقد به زمینه‌گرایی است؛ به این معنا که هر محصول اعم از بنای معماری، مبلمان، دکوراسیون و … باید بر اساس زمینه‌های فرهنگی، اجتماعی، تاریخی، کالبدی و شرایط ویژه‌ی خود طراحی و اجرا گردد و ارائه‌ی فرمول‌های قطعی از پیش تعیین‌شده، هرگز برای ارائه‌ی یک طراحی انسان‌مدار راهگشا نخواهد بود. بنابراین، از یک دیدگاه می‌توان سبک پست‌مدرن را «سبک محلی» یا «سبک بومی» نام نهاد. مدرنیست‌ها، طراحی را یک مسأله‌ی فناورانه می‌دانستند. فناوری یک جنبه‌ی عام دارد و در سرتاسر جهان، از قواعد و اصول یکسان پیروی می‌کند.
ولی پست‌مدرنیست‌ها، به طراحی یک نگرش فرهنگی دارند و بدیهی است که فرهنگ، در هر منطقه‌ای متفاوت و گاه متضاد با سایر مناطق است.
به طور کلی، چند ویژگی عام و مرتبط با یکدیگر را می‌توان در گرایش‌های متنوع پست‌مدرن تشخیص داد: کثرت‌گرایی، التقاط‌گرایی، خودآگاهی، متن‌گرایی و فردگرایی. اغلب هنرمندان دوران پست‌مدرن، مواد و روش‌های نامتجانس را در آثارشان به کار می‌برند. این رفتار، نوعی پراکنده‌گزینی است که هنرمند مدرن به شدت از آن دوری می‌جست. در هنر پست‌مدرن، تنوع مجموعه عناصر فرمی بسیار مشهود است. هنرمند پست‌مدرن، بیشتر با نشانه‌ها سر و کار دارد تا با محتوا؛ و از همین رو، به دلخواه از نمادها، اساطیر، تصاویر تاریخی و نشانه‌های روزمره بهره می‌گیرد.
طراح پست‌مدرن، با درک انقلاب اطلاعات و ارتباطات و تحت تأثیر دانش نشانه‌شناسی، به این نتیجه رسیده که جهان از طریق زبان – از جمله زبان هنر – دریافت‌‌پذیر است. گفتنی است که بهترین آثار پست‌مدرن، ویژگی ابهام و کنایه دارند و انتخاب نامحدود، کشمکش و گسست سنت‌ها را به تصویر می‌کشند. هنرمندان پست‌مدرن ادعا می‌کنند هنر چیزی جز اندیشه و کنش انسان نیست؛ آنها گاه با بهره‌گیری از نمادها و گاه به شیوه‌ی طنز و هجوهای بصری، پیام خود را انتقال می‌دهند.
جنبش پست‌مدرن در طراحی مبلمان و دکوراسیون از اوایل دهه‌ی ۸۰ با سبک ممفیس در میلان ایتالیا و به رهبری اتوره سوتساس آغاز شد. ممفیس با رویکرد انقلابی خود – همانند جنبش دادائیسم در اوایل سده‌ی بیستم- کوشید تا همه‌ی ساختارهای نظام‌مند طراحی را که تا پیش از آن در اروپای آن روز شکل گرفته بود، به یکباره فرو ریزد و زبان زیباشناختی نوینی تعریف کند. این زبان نوین بر ارائه‌ی ترکیب‌بندی‌های غالباً هندسیِ پراکنده و بهره‌گیری از تنوعِ رنگ‌های چشمگیر استوار بود. ممفیس، هر چند در محافل روشنفکری طراحی، طرافداران بسیاری پیدا کرد، اما در عرصه‌ی عمومی و به ویژه تولید انبوه چندان اقبالی نیافت. این جنبش به رغمِ عمر کوتاه خود به طراحان جوان آموخت که برای نوآفرینی، می‌توان قراردادهای نهادمند پیشین را از هم گسست و زبانی نو آفرید. این رویکرد به طراحان جوان‌تر جسارت بخشید تا ماهیتِ طنزآمیز و بازیگوشانه‌ی ممفیس را در گرایشات پسامدرن توسعه دهند و به زبان‌های شخصی طراحی دست یابند. شایان توجه است که جنبش ممفیس، به عنوان یک گرایش پسامدرن، بسیار وامدار هنر پاپ آمریکایی در دهه‌ی ۶۰ و نیز هنر تانترای شرقی (بودایی) است.
از دیگر گرایش‌های پست‌مدرن در طراحی مبلمان، می‌توان به گرایش کمینه‌‌گرایی یا مینیمالیسم اشاره داشت که در حقیقت میراثی از جنبش هنر مفهومی و اندیشه‌گرا به شمار می‌رود. کمینه‌گرایی می‌کوشد تا با حذف تزیینات، مفاهیم، فرم‌ها و عناصر زائد و اضافی، تنها بیانگر جوهره، عصاره‌ یا هویت بنیادین یک محصول باشد. کمینه‌گرایی، در حقیقت در جنبه‌های کاهشی هنر مدرن ریشه دارد و از طراحی تفصیلی و پرجزئیات پرهیز می‌کند. ساده‌گرایی هوشمندانه و تلخیص فرم به عناصر اصلی و پرهیز آگاهانه از آرایه‌های زائد و مطول، از مهم‌ترین عواملی است که طراحی را در جهان پیچیده و آشفته‌ی امروز، خوشایند و آرامش‌بخش می‌کند و از سردرگمی و بی‌قراری انسان در فضاهای انسانی جلوگیری می‌کند.
طبیعت و محیط زیست، از جمله عواملی است که طراحی را در دوران پسامدرن بسیار تحت تأثیر قرار داده است. بهره‌برداری بی‌پروا و افسارگسیخته از منابع طبیعی و آسیب‌رسانی جبران‌ناپذیر به محیط زیست، از مهم‌ترین میراث منفی و زیان‌بار دوران مدرن بود که رویکردها و ملاحظات نوینی را در عرصه‌ی طراحی به همراه داشت. امروز، توسعه‌ی پایدار و همه‌جانبه، مهم‌ترین هدف دولتمردان در جوامع توسعه‌یافته به شمار می‌رود و از این رو، طراحان و دست‌اندرکاران صنعت، نگاهی فراتر از صنعت و فناوری یافته‌اند و از دانش و تخصص طراحی، به عنوان ابزاری برای ارتقای کیفیت زندگی انسان و نیز آشتی‌جویی انسان و طبیعت بهره جسته‌اند.
امروز، آینده‌نگری و دوراندیشی طراحان، تضمینی برای زندگی سعادتمندانه‌ی بشر بر این کره‌ی خاکی قلمداد می‌شود. در این میان، سبک‌ها و رویکردهای طراحی پایدار، اکودیزاین، اکوتک، طراحی سبز و … می‌کوشند تا با نگرش جهانی و عملکرد منطقه‌ای و نیز بهره‌گیری از انرژی‌های نو و تجدیدپذیر، مبانی فکری نوینی را در عالم طراحی بنیان‌گذاری کنند که به یقین با مبانی مدگرایانه‌ و مصرف‌گرای طراحی مدرن بسیار متفاوت و حتا مغایر است. از این رو، از طراحان خوش‌فکر و اندیشه‌ورز ایرانی نیز انتظار می‌رود که به این قافله‌ی روشنفکری جهانی پیوسته و با ملاحظه‌ی ویژگی‌ها و محدودیت‌های جامعه‌ی ایران، اقدام به طراحی محصولاتی بومی و محلی کنند که در عین حال، با معیارها و ارزش‌های جهانی نیز سازگار و هماهنگ باشد.
با توجه به اینکه گرایش‌های پسامدرن در طراحی عموماً همزمان با یکدیگر و به طور موازی از اوایل دهه‌ی ۸۰ شکل گرفته‌اند و همگی در حال حاضر در دنیای طراحی مورد کاوش و کنکاش قرار دارند، نمی‌توان تاریخ دقیقی برای رویش و شکوفایی و افول هر یک مشخص کرد؛ ضمن اینکه در جهانِ سهولتِ ارتباطات، این گرایش‌ها هم‌اکنون در پهنه‌ی وسیعی از جهان و در کشورهای گوناگون، مورد پژوهش پژوهشگران و طراحان هستند و از این رو، مکان واحدی را برای شکل‌گیری آنها نمی‌توان فرض کرد. هر چند شایان ذکر است که خاستگاه بسیاری از گرایشات پسامدرن در طراحی – صرف نظر از جنبش ایتالیایی ممفیس که آغازگر این جنبش در طراحی مبلمان به شمار می‌رود- ایالات متحده‌ی آمریکا بوده است.
جدول ۳، مهم‌ترین سبک‌های طراحی پست‌مدرن را به همراه ویژگی‌های کلیدی هر یک نشان می‌دهد:

عنوان سبک

ویژگی‌های کلیدی

سبک ممفیس ۳۰

ترکیب‌بندی‌های هندسی غالباً پراکنده، بهره‌گیری از تنوع رنگی چشمگیر، فرم‌های روبات‌گونه و آدمک‌وار، خطوط راه‌راه

سبک کمینه‌گرایی (طراحی مینیمالیست) ۳۱

ساده‌گرایی و تجزیه‌ی فرم به عصاره و عناصر اصلی و پرهیز از تزیینات و آرایه‌های زائد

سبک زنانه‌گرایی (طراحی فمینیست)۳۲

احیای هنرهای دستی زنانه در طراحی و تولید صنعتی، گرایش به گونه‌گونی مواد و روش‌های تولید، طراحی احساس‌گرا با تجسمِ ریزه‌کاری‌های ظریف

سبک نئوکلاسیک ۳۳

کمال‌گرایی، نظم و تناسب، همگونی، بازیابی خرد، منطق، ریاضیات و هندسه در بازگشت به به فرم‌های دوران کلاسیک

سبک ساختارشکنی (دیکانستراکشن) ۳۴

کثرت‌گرایی، ابهام و ایهام، عدم قطعیت، نسبیت‌گرایی، تزلزل، عدم وضوح، عدم تقارن و نمایش تناقضات

سبک های‌تک ۳۵

نمایش عملکرد و کارایی صنعتی، پیش‌ساختگی، پرهیز از هرگونه پوسته‌ی بیرونی، نمایش آشکار ساختار و اتصالات درونی

سبک آینده‌گرا

تلفیق طراحی مبلمان با تازه‌ترین دستاوردهای فناوری‌های پیشرفته‌ی الکترونیک و انفورماتیک برای تجسمِ آینده‌ی زندگی بشر

سبک‌های اکوتک ۳۶، اکودیزاین ۳۷ ،طراحی سبز ۳۸، طراحی پایدار ۳۹

حفظ محیط‌زیست، فناوری پیشرفته، توجه به آینده، بازیافت، انرژی‌های تجدیدپذیر، سایبرنتیک

سبک طراحی محلی، منطقه‌ای با رویکرد جهانی ۴۰

توجه به هویت انسان، فرهنگ، تاریخ، سنت، کثرت‌گرایی، التقاط، هنر مردمی و سبک محلی همگام با استانداردهای جهانی

جدول ۳: مهم‌ترین سبک‌های طراحی ‌پست‌مدرن و ویژگی‌های کلیدی هر یک 

sofa3

Leave your comment

پرکردن فیلدهای ستاره دار الزامی است.

عضویت در خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه و اطلاع از محصولات جدید آقای مبل ایران اطلاعات خود را وارد نمایید.

  • اصفهان، خیابان آتشگاه، جنب کوه آتشگاه
  • 031-33637620
  • 0912-045-3800
  • این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

آمار بازدیدکنندگان

172713
امروزامروز28
دیروزدیروز3588
این هفتهاین هفته2942
این ماهاین ماه45640
مجموعمجموع172713

منتخب تصاویر

تماس سریع با آقای مبل ایران

  پیام ارسال نشد!   پیام شما با موفقیت ارسال شد.
بالا
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. Cookie policy. I accept cookies from this site. Agree